Chemia w polskiej wikipedii

Niniejszy Wikiportal przeznaczony jest dla Wikipedystów, którzy interesują się chemią. Można tu znaleźć linki do najciekawszych tematów i nowości. Oczywiście wszystko na temat chemii.

Chemia to nauka zajmująca się prawami nauki, według których atomy łączą się w trwałe struktury powiązane wiązaniami chemicznymi zwane związkami chemicznymi oraz przemianami jednych związków w drugie na drodze reakcji chemicznych. Chemia zajmuje się także rozmaitymi własnościami substancji wynikającymi bezpośrednio z ich budowy atomowej. Chemia i fizyka nawzajem się przenikają i często trudno jest precyzyjnie ustalić, gdzie kończy się jedna dziedzina i zaczyna druga. Podobny problem występuje na granicy chemii i biologii.

Jeśli chcesz być współtwórcą portalu "Chemia w polskiej Wikipedii", pomóc w rozwoju chemii na wiki, oraz stać się zasłużonym wikipedystą zobacz zakładkę dyskusja i dopisz się do listy chętnych. Zobacz też: Wikiprojekt Chemia

Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.

Artykuł miesiąca

Wiązanie wodorowe – rodzaj stosunkowo słabego wiązania chemicznego polegającego głównie na przyciąganiu elektrostatycznym między atomem wodoru i atomem elektroujemnym zawierającym wolne pary elektronowe. Klasyczne wiązanie wodorowe powstaje, gdy atom wodoru jest połączony wiązaniem kowalencyjnym z innym atomem o dużej elektroujemności (np. tlenem) i w ten sposób uzyskuje nadmiar ładunku dodatniego. W wyniku tego oddziaływania pierwotne, kowalencyjne wiązanie wodór – inny atom ulega częściowemu osłabieniu, powstaje zaś nowe, stosunkowo słabe wiązanie między wodorem i innym atomem (akceptorem wiązania wodorowego). Nie można wytłumaczyć natury tego wiązania wyłącznie za pomocą elektrostatyki, ponieważ oprócz przyciągania elektrostatycznego, zachodzi przeniesienie ładunku z akceptora na atom wodoru i związane z nim atomy, a także polaryzacja chmury elektronowej zarówno akceptora, jak i donora wiązania wodorowego.

Czy wiesz, że...

...Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali Osamu Shimomura, Martin Chalfie i Roger Tsien za odkrycie zielonego białka fluoryzującego. ( Wikinews)

... 24 kwietnia 2008 grupa kierowana przez Amnona Marinova z Hebrew University of Jerusalem ogłosiła wykrycie kilku atomów unbibium-292 w naturalnie występujących złożach toru...

... Glenn Theodore Seaborg był jedyną osobą w historii, która mogła zapisać cały swój adres za pomocą nazw pierwiastków: Seaborg, Lorens, Berkel, Kaliforn, Ameryk (Glenn Seaborg, Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley, Kalifornia, Ameryka)...

...PubChem to bezpłatna, konkurencyjna w stosunku do CAS Registry i Beilsteina baza danych, która zawiera już informacje o ponad 10,3 miliona związków chemicznych...

Obrazek miesiąca

Związek miesiąca

Zielone białko fluoryzujące (ang. green fluorescent protein, GFP) – naturalnie występujące białko wykazujące fluorescencję. GFP jest małym białkiem (238 aminokwasów, 26,9 kDa) pochodzącym z meduzy Aequorea victoria, u której pełni nie do końca zrozumiałą funkcję. GFP jest bardzo użytecznym białkiem w biologii molekularnej komórki. Jego łatwa wizualizacja i brak toksyczności wobec organizmów żywych sprawia, że znakomicie sprawdza się jako cząsteczka reporterowa, służąca do badania np. aktywności promotorów lub wydajności transfekcji komórek.

Reakcja miesiąca

Proces Wackera (zwany też procesem Hoechsta-Wackera od firm w których został opracowany) - reakcja chemiczna bezpośredniego utleniania etenu do acetaldehydu tlenem w środowisku wodnym w obecności mieszanego chlorku palladu-miedzi (PdCl₂CuCl₂). Sumarycznie proces ten przedstawia poniższe równanie:

H₂C=CH₂ + 1/2 O₂ → H₃C-CHO

Proces Wackera został opublikowany w 1959 r. przez mieszany zespół chemików pracujących dla koncernów Wacker i Hoechst^[1]. Było to pierwsze w historii udane zastosowanie homogenicznych katalizatorów palladu na skalę przemysłową.

Związki chemiczne

• związki nieorganiczne

azotany - bezwodniki - kwasy - siarczany - siarczki - sole - tlenki - nadtlenki - wodorotlenki - zasady - Związki kompleksowe - związki chloru - związki glinu - związki potasu

• związki organiczne

acetal - aldehydy - alkany - alkaloidy - alkeny - alkiny - alkohole - aminy - aminokwasy - areny - białka - biopolimery - dieny - enole - epitlenek - estry - etery - fenyloetyloamina - fuleren - halogenek - heterocykliczny - hydroksykwasy - iminy - ketony - kwas karboksylowy - kwasy tłuszczowe - laktamy - laktony - lipidy - metaloorganiczny - naftol - pirol - polieny - polimery - porfiryny - trien - tiole - tryptamina - uretan - węglowodany

- węglowodory

Pojęcia w chemii

• chemia nieorganiczna i ogólna

Podstawowe prawa chemiczne - atom - cząsteczka - jon - katalizator - inhibitor - izotop - liczba atomowa - liczba koordynacyjna - ligand - masa atomowa - metal - moc kwasu - mol - niemetal - nomenklatura - odczynnik - orbital - pierwiastek - półmetal - prawo okresowości - reakcja chemiczna - rodnik - roztwór - rozpuszczalnik - skala pH - stała Avogadra - stopień utlenienia - symbolika chemiczna - utlenienie - wartościowość - wiązanie chemiczne - związek chemiczny

• chemia organiczna

aktywność optyczna - alkilacja - amfifilowość - chiralność - estryfikacja - izomeria - elektrofil - karboanion - karbokation - nukleofil - grupy funkcyjne - ozonoliza - polimeryzacja - rezonans chemiczny - synteza asymetryczna - synteza organiczna - tautomeria - toksyczność - zapach

• chemia fizyczna

Lista praw i równań chemicznych - absorpcja - adsorpcja - destylacja - dysocjacja - elektrolit - elektroujemność - hydroliza - hydratacja - promieniotwórczość - piroliza - równowaga reakcji - solwoliza - solwatacja - szybkość reakcji - żel - zol

- zawiesina

Układ okresowy pierwiastków

1 IA

2 IIA

3 IIIB

4 IVB

5 VB

6 VIB

7 VIIB

8 ←

9 VIIIB

10 →

11 IB

12 IIB

13 IIIA

14 IVA

15 VA

16 VIA

17 VIIA

18 VIIIA

H

He

Li

Be

B

C

N

O

F

Ne

Na

Mg

Al

Si

P

S

Cl

Ar

K

Ca

Sc

Ti

V

Cr

Mn

Fe

Co

Ni

Cu

Zn

Ga

Ge

As

Se

Br

Kr

Rb

Sr

Y

Zr

Nb

Mo

Tc

Ru

Rh

Pd

Ag

Cd

In

Sn

Sb

Te

I

Xe

Cs

Ba

*

Hf

Ta

W

Re

Os

Ir

Pt

Au

Hg

Tl

Pb

Bi

Po

At

Rn

Fr

Ra

**

Rf

Db

Sg

Bh

Hs

Mt

Ds

Rg

Uub

Uut

Uuq

Uup

Uuh

Uus

Uuo

*

La

Ce

Pr

Nd

Pm

Sm

Eu

Gd

Tb

Dy

Ho

Er

Tm

Yb

Lu

**

Ac

Th

Pa

U

Np

Pu

Am

Cm

Bk

Cf

Es

Fm

Md

No

Lr

Kategorie chemiczne

Aby rozwinąć drzewko kategorii, klikaj na znak +.

Pomożesz?

Uważasz, że możesz go poprawić? Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu Chemia, znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Zauważyłeś artykuł, który wymaga dopracowania, a sam nie możesz go napisać? Prosimy o umieszczenie go tutaj.

Do zrobienia:

Wikipedia:Propozycje tematów/Chemia - trochę zapomniane, ale potrzebne.

Ogólne: absorpcyjna spektrometria atomowa - absorpcjometria - grupa fosforylowa - kwasy utleniające -

Związki: ekotoksyna - kwas arabinowy - kwas Z-oktenowy - N-chlorosukcynoimid - nitroester - odczynnik Topfera - tripolidyna - Tlenek ołowiu(IV) - Kwasy mocne - Mocne zasady - Podtlenki - Związki cykliczne -

Reakcje: E1, E2, E1cB, Eliminacja Hofmanna, SN1, SN2, SNi, Ullmanna, Gewalda, Ugi, Schotten-Baumanna

Do poszerzenia: addycja nukleofilowa - amidek - aminoplast - aparat Orsata - błękit tymolowy - cyklosarin - czerwień obojętna - dehalogenacja - dodekaedran - DS-2 - grynszpan - hydroksysól - hydroksylowanie - imidek - inozynian sodu - jonit bipolarny - ketozy - kuban - kwas nadsiarkowy - lakmus - laktam - lanolina - luminol - nanocebulka - NBS (N-bromosukcynimid) - oktanitrokuban - podstawienie elektrofilowe - podstawienie nukleofilowe - sorboza - stereochemia - sulfotlenek - synton - tlenek chloru - tlenki obojętne - trichloroeten - uzdatnianie wody - płyn do mycia naczyń - Związki acykliczne -