Sonet
Z Wikipedii
Sonet, to kunsztowna kompozycja poetyckiego utworu literackiego, która złożona jest z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach (tetrastychach), rymowanych zwykle abba abba i dwóch trójwierszach (tercynach). Pierwsza zwrotka zwykle opisuje temat, druga odnosi go do podmiotu wiersza, a tercyny zawierają refleksję na jego temat.
Forma ta ukształtowana została we Włoszech w XIII-XIV wieku na podstawie wzorów z poezji ludowej, głównie w twórczości Dantego Alighieri i Francesco Petrarki. Twórcą sonetu jest poeta szkoły sycylijskiej Iacopo (Giacomo) da Lentini.
W XV-XVI w. sonet upowszechnił się w całej Europie, stając się jedną z głównych form literackich odrodzenia, zwłaszcza w poezji francuskiej, np. Pierre'a Ronsarda i Joachima du Bellaya. W Hiszpanii sonety pisali m.in.: Juan Boscán Almogaver, Garcilaso de la Vega, w Portugalii: Luís Vaz de Camões, w Anglii - Philip Sidney, Edmund Spenser, William Szekspir.
W odmianie włoskiej sonetu dwie ostatnie zwrotki mają rymy podwójne (cdd cdc, cdc dcd itp.) tak ułożone, by nie można ich było zamienić na czterowiersz i dwuwiersz. W odmianie francuskiej, zapoczątkowanej w XVI wieku przez C. Marota, przy zachowaniu układu graficznego dwóch ostatnich zwrotek ich rymy układają się w czterowiersz i dwuwiersz (np. cdc dee). W odmianie angielskiej (sonet szekspirowski) wprowadzony został wizualny podział na trzy czterowierszowe zwrotki i jedną dwuwierszową oraz zmieniony został układ rymów w początkowych czterowierszach (abab cdcd efef gg).
Pierwsze sonety w poezji polskiej (Mikołaj Sęp Szarzyński) nawiązywały do wzorów francuskich, dopiero w XVII wieku ustaliła się ostatecznie włoska forma sonetu (Andrzej Morsztyn).
Powtórny rozkwit sonetu jako gatunku miał miejsce w romantyzmie (William Wordsworth, John Keats, Aleksander Puszkin, Heinrich Heine, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki). Bogatą twórczość sonetową przyniósł francuski parnasizm (Charles Baudelaire), w Polsce - Adam Asnyk, Maria Konopnicka, Felicjan Faleński. Formę tę ceniono także w okresie modernizmu i Młodej Polski (Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff). Najwięcej sonetów na świecie, według Księgi Rekordów Guinnessa, napisał polski poeta Jan Stanisław Skorupski.
Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu literatury.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Sonet w Nieszufladzie
- Sonet w PoeWiki
| Pomoc dla mieszkańców Woli Goryńskiej |
|
W ramach refundacji kosztów napraw budynków uszkodzonych przez trąbę powietrzną, która w grudniu przeszła nad Wolą Goryńską koło Radomia, jeszcze w styczniu wojewoda mazowiecki przekaże wójtowi gminy Jastrzębia (Mazowieckie) 25 tys. zł.
|
| 71-letni mężczyzna zmarł z wychłodzenia |
|
Kolejny ofiara zimy w województwie warmińsko-mazurskim. 71-letni mieszkaniec Rucianego-Nidy, który mieszkał w domu bez ogrzewania i prądu, zmarł w skutek wychłodzenia organizmu.
|
| Nie ma i nie będzie spotkania Rosja-Ukraina |
|
W Brukseli nie doszło i nie dojdzie do spotkania szefa Gazpromu Aleksieja Millera z szefem ukraińskiego Naftohazu Ołehem Dubyną - poinformowały źródła w delegacjach rosyjskiej i ukraińskiej.
|
| Delegacje Gazpromu i Naftohazu w Brukseli |
|
W Brukseli rozpoczęły się spotkania z udziałem przedstawicieli rosyjskiego Gazpromu i ukraińskiego Naftohazu, które mają doprowadzić do wznowienia dostaw rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Unii Europejskiej.
|
| Spektakularna akcja policjantów z CBŚ |
|
Policjanci z CBŚ zatrzymali, a sąd w Lublinie aresztował biznesmena z Pomorza, 53-letniego Zbigniewa L., który podejrzany jest o kierowanie międzynarodową grupą przestępczą zajmująca się przemytem papierosów na wielką skalę - poinformował w czwartek Jacek Deptuś z Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie.
|